Kırmızı kaleler bile dayanmadı: Trump'ın ikinci döneminde ara seçim bozgunu

Demokratlar Senato'nun kontrolünü aldı, Temsilciler Meclisi'nde 2018'deki dalgayı yakalayan bir zafere gidiyor. Cumhuriyetçiler gece boyunca Demokratlardan tek bir Senato koltuğu, tek bir valilik ya da kesinleşmiş tek bir Meclis koltuğu alamadı. Teksas'tan Güney Carolina'ya kadar partinin kendini güvende saydığı eyaletler de el değiştirdi.

Durum TSİ 08:50 itibarıyla. Sayım sürüyor. Rakamlar AP'nin açıkladığı sonuçlara ve NYT'nin yayımladığı AP verisine dayanıyor. Meclis'teki el değiştiren koltuk hesapları Oesnada'ya ait.

Rakamlarla gece

Seçimden önce Senato'da 53 Cumhuriyetçi, 47 Demokrat vardı. Bağımsız iki senatör Demokratlarla birlikte hareket ediyor ve 47'ye dahil. Başkan Yardımcısı Cumhuriyetçi olduğu için Cumhuriyetçilere 50 sandalye yetiyordu, Demokratların ise net dört sandalye kazanması gerekiyordu.

Sabah itibarıyla Demokratların 53 sandalyesi kesinleşti. AP sonuçlarına göre Demokratlar Cumhuriyetçilerden yedi sandalye aldı: Kuzey Carolina, Ohio, Iowa, Kansas, Maine, Teksas ve Güney Carolina. Cumhuriyetçiler karşılığında tek sandalye alamadı. Alaska'da sayım daha yeni başladı ama Mary Peltola önde. Michigan'da Demokratların elindeki sandalyede Abdul El-Sayed oyların yüzde 60'ı sayıldığında 3 puan önde. İkisi de kazanılırsa Demokratlar 55 sandalyeye ulaşacak.

Temsilciler Meclisi'nde seçimden önce 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat vardı, birkaç sandalye boştu. Demokratlar şu an 196 sandalyeyi kesinleştirdi ve 61 yarışta önde. Öndekilerin çoğu kazanılırsa sayı 250'nin üzerine çıkacak. Çoğunluk için 218 gerekiyor. AP'nin sonucunu açıkladığı yarışlarda Demokratlar Cumhuriyetçilerin elindeki 18 sandalyeyi aldı, kaybettikleri sandalye yok. Sonucu açıklanmamış 36 yarışta da Cumhuriyetçilerin elindeki bir sandalyede Demokrat aday önde.

Valilik yarışlarında Demokratlar dört eyaleti aldı: Georgia, Iowa, Ohio ve Teksas. Cumhuriyetçiler burada da Demokratlardan tek bir eyalet alamadı.

Sayılan Meclis oylarının toplamında Demokratlar yüzde 55,6, Cumhuriyetçiler yüzde 44,2 alıyor. Bu rakam eksik bir sayıma ve rakipsiz yarışlara dayanıyor, kesin bir ulusal sonuç sayılmamalı. Yine de seçim öncesi anket ortalamasının (D+8,7) üzerinde bir tabloyu işaret ediyor.

Beklenti ile sonuç arasındaki fark

Meclis'te Demokrat zaferi sürpriz değil. Bahis piyasaları seçimden önceki akşam Demokratlara yüzde 94 ihtimal veriyordu. Fox News'un son değerlendirmesi de Demokratların 240 sandalyeye kadar çıkabileceğini öngörüyordu. Sürpriz olan, sonucun bu aralığın da üstüne çıkması.

Senato'da ise tablo farklı. Piyasalar Demokratların kontrolü alma ihtimalini yüzde 74 olarak fiyatlıyordu. Cook Political Report ve Fox gibi yayın kuruluşları yarışı başa baş görüyordu. Demokratların çoğunluk için kazanması gereken sandalyeleri hesaplayan senaryoların neredeyse hepsi Ohio, Maine, Alaska, Iowa, Teksas ve Kansas'tan dördünün alınmasına dayanıyordu. Demokratlar bunlardan beşini kesin olarak aldı, Alaska'da önde. Üstüne Güney Carolina'yı da aldılar. Piyasalar orada Demokratlara yalnızca yüzde 31 ihtimal tanıyordu.

Kısacası yönü herkes doğru okudu, büyüklüğünü ise kimse.

Haritanın anlattığı: kaleler düşüyor

Bu seçimi sıradan bir ara seçim yenilgisinden ayıran şey, kayıpların coğrafyası.

Teksas. James Talarico, Senato yarışında Ken Paxton'ı yaklaşık 12 puan farkla geçiyor. Paxton, görevdeki Senatör John Cornyn'i ön seçimde yenerek aday olmuştu. Aynı eyalette Greg Abbott, valilik yarışını Gina Hinojosa'ya 7 puan farkla kaybediyor. Teksas otuz yılı aşkın süredir eyalet çapında bir Demokrat seçmedi. Bu gece iki üst düzey yarışı birden Demokratlara verdi.

Güney Carolina. Annie Andrews, Darline Graham'ı 4 puan farkla yendi. Graham, Lindsey Graham'ın yerine atanan görevdeki senatördü. Yarış "Cumhuriyetçilere yatkın" sınıfındaydı ve gecenin en az beklenen sonucu buydu.

Kansas ve Iowa. Kansas'ta görevdeki Senatör Roger Marshall, Adam Hamilton'a 5 puan farkla kaybetti. Iowa'da Senato koltuğu, valilik ve AP'nin sonucunu açıkladığı üç Meclis koltuğu Demokratlara geçti. Iowa'nın eyalet çapındaki sonuçları 2016'dan bu yana Cumhuriyetçilerin en sağlam bölgelerinden biri sayılıyordu.

Ohio. Sherrod Brown, iki yıl önce kaybettiği Senato'ya özel seçimle dönüyor. Vivek Ramaswamy ise valilik yarışını Amy Acton'a kaptırdı.

Dalganın gücünü asıl gösteren yarışlar, Cumhuriyetçilerin kazandığı ama zorlandığı yarışlar. Louisiana'da Julia Letlow Senato yarışını 1,8 puan farkla kazandı. Mississippi'de Cindy Hyde-Smith oyların yüzde 95'i sayıldığında 1,2 puan önde. Alabama valilik yarışında Tommy Tuberville, Doug Jones'un yalnızca 5,6 puan önünde. Tennessee valilik yarışında Marsha Blackburn yüzde 45 ile önde. Bu eyaletler normalde hiçbir senaryoda rekabetçi sayılmazdı.

Seçmen davranışındaki kaymanın en net göstergesi Kentucky'nin 6. bölgesi. Trump bu bölgeyi 2024'te 15 puan farkla kazanmıştı. Demokrat aday Dembo bu gece 9 puan farkla kazandı. Bu, iki yılda yaklaşık 24 puanlık bir kayma demek.

Seçim bölgesi mühendisliği geri tepti

Cumhuriyetçiler 2025 ve 2026'da on yılın ortasında bir dizi eyalette seçim bölgelerini yeniden çizdi: Teksas, Florida, Kuzey Carolina, Ohio, Tennessee, Alabama ve Louisiana. Hesaplara göre bu haritalar Cumhuriyetçilere net dokuz sandalye civarında yapısal bir avantaj sağlayacaktı. Kaliforniya'daki Demokrat haritası bunun bir kısmını dengeliyordu.

Bu haritalar sıradan bir yıl için çizildi. Demokratların ulusal oyda 10 puanın üzerinde önde olduğu bir yıl için çizilmedi. Sonuç, Amerikan siyasetinde "dummymander" denen şey oldu: bir partinin sandalyelerini korumak için ince ince bölünmüş seçmenleri, dalga gelince o sandalyelerin hepsini birden riske attı.

• Teksas: 15. bölgede görevdeki Cumhuriyetçi Monica De La Cruz 23 puan farkla kaybetti. Yeni haritanın Cumhuriyetçilere vermesi beklenen 35., 23. ve 9. bölgelerde de Demokrat adaylar önde.
• Kuzey Carolina: yeni harita altında 5., 6., 9., 13. ve 14. bölgelerde Demokratlar 2 puan civarında farkla önde. Oyların neredeyse tamamı sayıldı. 11. bölge ise 16 puan farkla Demokratlara geçti.
• Florida: 22. bölge Demokratlara geçti.
• Ohio: 15. bölge kaybedildi. 7. ve 10. bölgelerde de Demokratlar önde.

Partinin Meclis çoğunluğunu güvenceye alması beklenen stratejisi, kaybın boyutunu büyüten bir faktöre dönüştü.

Trump için anlamı

Ara seçimler Amerikan siyasetinde her zaman iktidardaki başkanın karnesi olarak okunur ve iktidar partisi neredeyse her seferinde sandalye kaybeder. Bu nedenle tek başına kayıp, bir şey anlatmaz. Anlatan, ölçek ve dağılım.

Kıyaslama için iki örnek var. 2006'da, George W. Bush'un ikinci döneminin ortasında, Demokratlar Senato'da 6 sandalye kazanmıştı. Bu gece şimdiden 7 sandalye kazandılar. 2018'de, Trump'ın ilk döneminin ortasında, Demokratlar Meclis'te 41 sandalye kazanmıştı. Bu gece de bu seviyeye doğru gidiyorlar. Ama 2018'de Cumhuriyetçiler Senato'da sandalye kazanmıştı. Bu gece Senato'da da kaybettiler.

Cumhuriyetçilerin tutunduğu yerlere bakmak da tabloyu netleştiriyor. Florida'da Ashley Moody Senato yarışını 3 puan farkla, Byron Donalds valilik yarışını 1,3 puan farkla kazandı. New Hampshire'da Kelly Ayotte, Vermont'ta Phil Scott valiliği korudu. Bunlar ya kendi tabanı güçlü olan görevdeki isimler ya da partinin en sağlam eyaletleri. Kaybedenler listesinde ise Ken Paxton ve Vivek Ramaswamy gibi kampanyalarını ulusal gündem ve Trump çizgisi üzerine kuran isimler öne çıkıyor. Bu ayrımın gerçekten belirleyici olup olmadığını ancak sandık çıkış anketleri ve ayrıntılı sonuçlar gösterecek.

Pratik sonuç açık. Trump, ikinci döneminin son iki yılını her iki meclisi de muhalefetin kontrol ettiği bir Kongre ile geçirecek:

• Atamalar: bakanlık ve federal yargı adayları Demokrat çoğunluklu Senato'dan geçmek zorunda. Yargıya kalıcı atama yapma kapasitesi büyük ölçüde daraldı.
• Bütçe: harcama yasaları her iki meclisten geçmeden yürürlüğe giremeyeceği için hükümetin kapanması riski her bütçe döneminde masaya gelecek.
• Denetim: Meclis komisyonları celp yetkisiyle yönetimin kararlarını soruşturabilecek.
• Sınırlar: Demokratların hiçbir mecliste başkanın vetosunu aşacak üçte iki çoğunluğu yok. Bir azil sürecinde mahkûmiyet için gereken 67 Senato oyu da yok. Trump'ın yürütme yetkisi daralıyor ama ortadan kalkmıyor.

Demokratlar için acı gerçekler

Bu sonuç, Demokrat Parti'nin kendi programına verilmiş bir onay olarak okunmamalı. Dalgaların büyük bölümü, iktidara karşı kullanılan oylardan oluşur ve bir sonraki seçimde aynı seçmeni tutmak ayrı bir iştir.

Üç uyarı işareti var:

1. Michigan: bu çapta bir dalgada bile Michigan Senato yarışı 3 puanlık farkla sürüyor. Partinin kendi elindeki sandalyelerden birinde bu kadar dar bir fark rahatlatıcı değil.
2. Virginia'nın 1. bölgesi: 2024 sonuçlarına göre 435 bölgenin ortancası bu bölgeydi. Ulusal oyda 10 puanın üzerindeki farka rağmen burada fark 1,2 puan. Yani haritanın yapısal eğimi Cumhuriyetçilerden yana ve daha sıradan bir yılda bu sandalyeler kolayca geri dönebilir.
3. 2028: başkanlık seçimleri farklı bir seçmen kitlesiyle yapılır ve ara seçim katılımı genellikle iktidara kızgın seçmeni öne çıkarır. 2018 dalgasından iki yıl sonra Demokratlar Meclis'te sandalye kaybetmişti.

Bir de şu var: Demokratlar artık yalnızca muhalefet değil. Her iki meclisi yöneten parti olarak, kapanma krizlerinin ve tıkanan yasaların sorumluluğu artık onlara da yüklenecek.

Henüz bitmeyenler

• Alaska: Senato'da Peltola, valilikte Kreiss-Tomkins önde. Oyların yalnızca yüzde 22'si sayıldı. Yurt dışından gelen oylar seçimden 15 gün sonrasına kadar kabul ediliyor, kesin sonuç kasım ortasını bulabilir.
• Michigan: Senato ve valilik yarışlarının ikisinde de Demokratlar önde, sayım yüzde 60 civarında.
• Maine: Troy Jackson'ın Susan Collins karşısındaki zaferi açıklandı. Eyalet yalnızca hiçbir aday salt çoğunluğa ulaşamazsa tercihli oy sayımına geçiyor.
• Nevada valiliği: henüz oy sayılmadı. Mail ile gönderilen oylar 7 kasıma kadar kabul ediliyor.
• Kansas valiliği: fark 1 puanın altında, oyların yüzde 94'ü sayıldı.
• Nebraska ve Montana: iki yarışta da Cumhuriyetçi aday önde, ama bağımsız adaylar yakın takipte. Nebraska'da Dan Osborn 3,2 puan, Montana'da Seth Bodnar 6,5 puan geride.
• Temsilciler Meclisi: Kaliforniya, Arizona ve Nevada'nın sayımı günler, bazı yerlerde haftalar sürebilir. Demokratların kesin sandalye sayısı bu sürecin sonunda netleşecek.

Oesnada'nın canlı sonuç sayfası sayım tamamlanana kadar güncellenmeye devam ediyor: oesnada.com/tr/secim